چکیده
از زمان تحول در چگونگی زیست انسانها در قرن 21، با توسعه با سرعت اقتصاد و ارتقاء سطح توقع جامعه و بهبود استانداردهای زندگی، نیازهای مردم برای کیفیت و حفاظت از محیطزیست بیشتر شده است. با این حال، آلودگی داخلی خانهها نیز یک مشکل جدی است. منابع آلودگی داخلی عمدتاً آلودگی هوای بیرون است. مصالح ساختمانی تنها آلودگی دکوراسیون داخلی نیست، بلکه آلودگی ناشی از تجهیزات و فعالیتهای داخلی نیز مزید بر علت میباشد. با ارتقاء مطالبات در زمینه رشد کیفیت زندگی و توجه مردم در این عصر، فضای داخلی نیز نیاز به حفاظت از محیطزیست و طراحی نحوه عملکردی دارد.
کلمات کلیدی: محیط داخلی،آلایندههای زیستمحیطی،حفاظت محیط، مفهوم مردم مدار
مقدمه
اغلب آسیبهای ناشی از استفاده از برخی مواد تزئینی را نادیده میگیرند. بارها شنیده میشود که رسانهها گزارش میدهند پس از پایان کار دکوراسیون داخلی، کاربران درجات مختلفی از سرگیجه، بیخوابی، بیماریهای تنفسی و سایر علائم و حتی مرگ تدریجی حاصل از مسمومیت دارند. این به دلیل پیامدهای نامطلوب انتخاب کاربر از مواد سمی و مضر برای دکوراسیون داخلی است. با صعود آگاهی مردم از سلامت و محیطزیست، تقاضا برای مواد تزئینی سبز بیش از پیش ضروری شده است. آگاهی از محیط زندگی سبز در طراحی محیط داخلی، تنها وابسته به اصالت یک طراحی محیطزیست بومی محلی است، بلکه هسته اصلی آن ایجاد یک سیستم طراحی کلی است که با چرخه مناسب محیط زیست محیطی و در ادامه مفهوم طراحی سبز سازگاری دارد و اصل طراحی بایستی "طراحی سبز" برای محیط داخلی باشد.
وضعیت توسعه مواد تزئینی سبز
به طور کلی کاربرد مواد تزئینی سبز در محیط زندگی از عوامل اصلی تقلیل آلودگی هوای داخل ساختمان است. مواد تزئینی غیرزیستمحیطی منبع بزرگی از آلودگی است که تأثیر زیادی بر سلامت افراد دارد و سلامت انسان در این چنین محیطی در طولانی مدت به خطر میافتد.
بنابراین، بشر باید به اصل طراحی حفاظت از محیطزیست سبز داخلی پایبند باشد، به هدف صرفهجویی در انرژی زیست محیطی دست یابد و مواد تزئینی سبز با علائم حفاظت از محیطزیست را انتخاب نماید. به طور کلی بیشتر مواد معدنی موجود در مواد تزئینی ایمن و بیضرر هستند. پروفیلهای معمولی، کاشیهای کف، شیشه و سایر مواد تزئینی سنتی و برخی از ترکیبات موجود در مواد آلی آسیب خاصی به بدن انسان وارد میکند. به ویژه هیدروکربنهای آروماتیک چند حلقهای مانند هیدرازینها، کتنها و آلدئیدها که بوی تند زیادی دارند و میتوانند باعث بیماریهای مختلف فیزیولوژیکی و روانی شوند. هنگام انتخاب انواع مواد تزئینی و پوشش، بایستی سعی شود محصولات طبیعی، بدون آلودگی و سازگار با محیط زیست انتخاب شوند.
کیفیت هوا با حضور و غلظت/مقدار مواد مختلف گازی، غبارها و ذرات معلق در هوا تعیین میشود. در میان آلایندههای هوا، CO2، اکسیدهای نیتروژن (NOx)، هیدروکربن های آروماتیک چند حلقهای (PAHs) و ترکیبات آلی فرار (VOCs)، فلزات سنگین (شامل سرب، کادمیم، مس، کرم، نیکل، سلنیم، روی) و گرد و غبار مهم هستند. البته باید توجه داشت که نه تنها وجود این ترکیبات مهم است، بلکه واکنشهای موجود در جو با مشارکت این ترکیبات نیز مهم است. ترکیبات آلی در واکنش با اکسیدهای نیتروژن تشکیل ازن را در اتمسفر پایینی تعیین میکنند که به ویژه در مناطقی با دمای بسیار بالا در تابستان اهمیت دارد. آلایندههای موجود در هوا دستخوش اصلاحات شیمیایی و فیزیکی بیشتری میشوند و مواد خطرناک دیگری ایجاد میکنند و باعث ایجاد رسوبات و پتینه روی اشیاء معماری میشوند که به تخریب مصالح ساختمانی کمک میکند.
مصالح ساختمانی خود تمیز شونده
یکی از روش های به شدت توسعه یافته برای حذف برخی از آلاینده ها از هوا استفاده از مصالح ساختمانی خود تمیز شونده است. اشیاء معماری ساخته شده از چنین مصالحی نه تنها در بهبود کیفیت هوا بلکه در صعود زیبایی در مناطق شهری یا صنعتی تاثیر بسزایی دارند.
موارد استفاده
مقدار
مواد مخرب گازهای آلودهکننده
به منظور احیای NOx
<5%
WO3/SrTiO3/TiO2
تجزیه پلیکندانساتها، آلدئیدها، PM10، NOx و SOx
50%
TiO2/Al2O3 2SiO2
خواص خود تمیز شوندگی و کاتالیزور نوری دارد
TiO2/N,C
اکسیداسیون NOx
10-5%
TiO2(P25)
خروجی گیری
بهبود استانداردهای زندگی و ارتقاء علم و فناوری به رشد صنعت دکوراسیون داخلی کمک کرده است. سطح توسعه طراحی داخلی نیز تا حد زیادی منعکسکننده روند توسعه اقتصادی و شهرنشینی است. اکنون، ایران در حال توسعه چنین مواد تزئینی زیستمحیطی است، اما میزان استفاده واقعی بالا نیست. دلیل اصلی این است که وقتی از این مواد سبز در داخل خانه استفاده میشود، بازده محیطی آنها هنوز نمیتواند نیاز را برآورده کند. این فقط یک حرکت ترویجی است و مسیر توسعه آینده را تعیین میکند و بازده زیستمحیطی آن نیاز به بهبود بیشتر دارد.
برچسب:
نویسنده: سام کاظمی